Şaşılık, iki gözün hizasının bozulmasıdır: biri hedefe bakarken diğeri içe, dışa, yukarı ya da aşağı kayar. Çocukta beyin çoğu zaman kayan gözden gelen görüntüyü baskılar ve bu kalıcı ambliyopiye yol açabilir. Erişkinde ise sonuç daha çok çift görme ya da hizada duramayan bir gözün verdiği rahatsızlıktır.
Karardan önce değerlendirme
Süreç kapsamlı bir muayeneyle başlar: kaymanın farklı bakış yönlerinde ölçülmesi, sikloplejik refraksiyon, binoküler görmenin değerlendirilmesi ve göz dibinin incelenmesi. Bazı kaymalar doğru gözlükle tamamen düzelir; özellikle düzeltilmemiş hipermetropi kaymayı sürüklüyorsa. Böyle bir tabloda ameliyat etmek hata olur. Bazı olgularda ise cerrahi düşünülmeden önce ambliyopinin kapama tedavisiyle ele alınması gerekir. Erişkinde ani başlayan bir kayma, cerrahi konuşulmadan önce nörolojik ya da orbital bir nedenin araştırılmasını gerektirir.
Cerrahinin yapabildikleri ve yapamadıkları
Ameliyat gözü hareket ettiren kaslar üzerinde çalışır; etkilerini zayıflatarak ya da güçlendirerek hizayı yeniden kurar. Hizayı düzeltir, kimi zaman binoküler görmeyi iyileştirir ve çoğu zaman kişinin kendine güvenini ve sosyal rahatlığını artırır; bu sonuncusu önemsiz bir gerekçe değildir. Ambliyop bir gözün görme keskinliğini geri getirmez, optik düzeltme tedavinin parçasıysa gözlük ihtiyacını ortadan kaldırmaz ve eksik ya da fazla düzeltilmiş bir sonuç ikinci bir ameliyat gerektirebilir. Bu olasılık en baştan konuşulmalıdır.
Netleştirilecekler
Hangi kasların ameliyat edileceğini ve nedenini, kabul edilebilir sayılacak artık kayma miktarını, ikinci bir işlem olasılığını ve ülkenizde ortoptik takibi kimin yürüteceğini sorun.
Çocuklarda zamanlama ayrıca önemlidir: ambliyopi tedavisi ve gözlük düzeni yerine oturmadan yapılan bir ameliyat, hizayı düzeltse bile görme keskinliğini geri getirmez. Erişkinlerde ise ameliyattan sonra çift görmenin bir süre devam edebileceği önceden konuşulmalıdır. Ameliyat notunun hangi kaslara ne kadar işlem yapıldığını açıkça belirtmesini isteyin; olası bir ikinci girişimde bu bilgi belirleyicidir.