İşlevsel ve estetik genital cerrahi, birbirine benzemeyen talepleri kapsar. Bir kısmı işlevseldir: sürtünme, sporda ya da cinsel ilişkide rahatsızlık, giysi sorunu, doğum sonrası değişiklikler, vajinal duvarlarda gevşeklik. Bir kısmı ise estetiktir ve iç dudakların veya klitoral başlığın görünümüyle ilgilidir. İkisi çoğu zaman aynı kişide bir aradadır ve ayrı ayrı adlandırılmayı hak eder.
Dar anlamıyla vajinoplasti vajina kanalını ve girişini daraltır; labioplasti iç dudakları küçültür; klitoral başlık küçültme ise klitoris çevresindeki fazla kıvrımları alır. Bu sayfada bu taleplerin nasıl değerlendirildiğini, ameliyatların neleri kapsadığını, İstanbul'daki günlerinizi, iyileşmeyi, riskleri, mevcut kanıtın sınırlarını ve sormanız gerekenleri bulacaksınız. Burada tıbbi bir aciliyet yoktur; karar için zaman ayırmak sağlıklı bir planın parçasıdır.
Her işlemden önce değerlendirme
Önceden yapılacak bir jinekolojik muayene şarttır. Ağrının kaynağı, hiçbir ameliyatın çözemeyeceği dermatolojik, enfeksiyöz ya da nörolojik bir durum olabilir; böyle bir tabloda ameliyat etmek durumu ağırlaştırabilir. İstek kaybı ya da uzun süredir devam eden bir ağrı, öncelikle cerrahi olmayan bir yaklaşım gerektirir. Sizi muayene etmeden ve bu isteğin nereden geldiğini sormadan ameliyat öneren bir hekim doğru muhatap değildir.
Cerrahi ne zaman düşünülebilir, ne zaman beklenmeli?
Muayenede görülen anatomik bir nedene bağlı, belirli ve süregelen bir şikâyet varsa cerrahi konuşulabilir: sporda ya da bisiklette çekilen veya tahriş olan iç dudaklar, doğumdan sonra genişlemiş bir giriş, iyi iyileşmemiş bir yırtık ya da belirgin bir asimetri gibi. Hamileyseniz, yeniden normal doğum planlıyorsanız ya da yakın zamanda doğum yaptıysanız beklemek daha doğrudur; dokular aylarca toparlanmaya devam eder. İdrar kaçırma ya da aşağı doğru bir sarkma hissi öncelikle pelvik taban değerlendirmesini ve çoğu zaman tanınmış bir ilk adım olan pelvik taban fizyoterapisini gerektirir. Aktif bir enfeksiyon önce tedavi edilmelidir. Kaygınız daha çok hayal edilen bir normdan farklı görünmekle ilgiliyse, vulvanın görünümünün kadından kadına çok değiştiğini bilmek yararlı olabilir. 18 yaşından küçük kişiler için estetik genital cerrahi planlanmaz.
Görüşmede sizi neler bekler?
Görüşme sakin ve özel bir ortamda yapılır; muayene sırasında kadın bir tercüman ya da refakatçi bulunmasını isteyebilirsiniz. Cerrah önce şikâyetinizi kendi sözlerinizle anlatmanızı ister: ne zaman başladığını, hangi durumlarda belirginleştiğini, daha önce hangi tedavileri denediğinizi. Doğum sayınız ve şekli, kullandığınız ilaçlar, adet düzeniniz ve varsa daha önceki jinekolojik ameliyatlar da sorulur. Ardından muayene yapılır ve planlanan işlem, alternatifleriyle birlikte açıklanır. Bu görüşmenin sonunda ameliyat yerine önce başka bir tedavi önerilmesi de olası ve makul bir sonuçtur.
Ameliyatlar neleri kapsar?
- Labioplasti: iç dudakların fazla kısmı ya kenardan kesilerek ya da doğal kenarı korumak için ortadan kama şeklinde bir parça alınarak çıkarılır. Her yaklaşımın kendine göre avantajları ve riskleri vardır; cerrah hangisinin size neden uygun olduğunu açıklamalıdır.
- Klitoral başlık küçültme: başlığın yanlarındaki fazla kıvrımlar, çoğu zaman labioplastiyle birlikte, dengeli bir görünüm için alınır. Klitorisin kendisine dokunulmaz.
- Vajinoplasti ve perine onarımı: vajinanın arka duvarındaki ve perinedeki gevşemiş kaslar ve mukoza eriyen dikişlerle onarılır ve daraltılır.
Bu işlemler genellikle genel anestezi altında bir ila iki saat sürer; sınırlı bir labioplasti bazen sedasyonla birlikte lokal anesteziyle yapılabilir. Dikişler kendiliğinden erir. Vajinal gençleştirme adıyla tanıtılan enerji temelli uygulamalar cerrahinin yerini tutmaz: sağlık otoriteleri bu kullanımlarda güvenlik ve etkinliklerinin kanıtlanmadığı konusunda uyarıda bulunmuştur.
İstanbul'da dört beş gün
- 1. gün: havalimanında karşılama, tercüman eşliğinde görüşme ve jinekolojik muayene, sağlık geçmişinizin gözden geçirilmesi, kan tahlilleri ve gerekirse sürüntü testleri.
- 2. gün: ameliyat. Özellikle vajinoplastiden sonra bir gece klinikte kalabilirsiniz.
- 3. gün: yaraların ilk kontrolü, bakım ve hijyen talimatları, oturma ve yürüme konusunda öneriler.
- 4. ve 5. günler: dinlenme ve hafif yürüyüşler, son muayene ve cerrahın uçuşa uygunluk onayı.
Uçakta yumuşak bir minder, bol giysiler, koridorda kısa yürüyüşler ve yeterli su hem konforu artırır hem de pıhtı riskini azaltır. Ped ve rahat iç çamaşırını el çantanızda bulundurun.
Yazılı teklifte açıkça yer alması gerekenler
Esthappy görüşmeyi, cerrahı ve kliniği, oteli, transferleri ve tercümanı organize eder. Teklif neyin dahil olduğunu tek tek göstermelidir:
- planlanan işlemler: labioplasti, başlık küçültme, vajinoplasti, perine onarımı, tek başına ya da birlikte;
- cerrah, anestezi ve klinik ücretleri, muayene ve tetkikler;
- cerrah isterse çıkarılan dokunun patolojik incelemesi;
- otel geceleri, tüm transferler ve muayene sırasında da tercüman desteği;
- ameliyat sonrası reçete edilen ilaçlar ve bakım ürünleri;
- İstanbul'daki kontroller ve olası bir düzeltmede nelerin karşılanacağı.
Hafta hafta iyileşme
1. hafta: şişlik, morluk ve hassasiyet beklenir; oturmak rahatsız edici olabilir. Bol pamuklu iç çamaşırı, uzanarak dinlenme, beze sarılmış soğuk kompres ve talimata uygun nazik yıkama rahatlatır. Ağrı kesiciler reçete edilir.
2. hafta: çoğu kadın, yapılan işleme ve oturma konforuna göre bir iki hafta içinde masa başı işe döner. Bu aşamada iki taraftaki şişlik eşit olmayabilir; bu genellikle zamanla dengelenir.
3. – 6. haftalar: dikişler yavaş yavaş erir. Cinsel ilişki, tampon, yüzme, bisiklet ve yoğun spor genellikle dört ila altı hafta, cerrah ya da hekiminiz bölgeyi muayene edene kadar bekler.
2. – 6. aylar: kalan şişlik iner, izler yumuşar. Son görünüm birkaç ay sonra değerlendirilir; ilk haftalardaki şişlik ve düzensizlik, sonucu değerlendirmek için yanıltıcıdır.
İyileşme boyunca tuvaletten sonra önden arkaya doğru temizlenmek, kabızlığı önlemek için bol su içmek ve lifli beslenmek, sıkı pantolon ve tayt giymemek dikiş hattını korur. Uzun süre oturmanız gerekiyorsa yumuşak bir minder kullanın ve sık sık kısa aralar verin. Cerrahınız onay verene kadar küvet banyosu, havuz ve deniz yerine duş tercih edin.
Cerrahinin yapabildikleri, yapamadıkları ve riskler
Mekanik rahatsızlığa yol açan doku fazlasını azaltabilir, bir yırtığı onarabilir, belirgin bir asimetriyi düzeltebilir. Duyarlılık, haz ya da ilişki konusunda hiçbir şey vaat edemez; bu alanda yayımlanmış kanıt sınırlı, dağınık ve nadiren karşılaştırmalıdır. Gösterilmemiş bir cinsel yarar ima etmektense bunu açıkça söylemek daha dürüsttür.
- Kanama ve enfeksiyon: seyrektir; özenli teknik, hijyen ve takiple azaltılır.
- Yara ayrılması: iyileşme gecikebilir ya da bir yara açılabilir; bazen sonradan onarım gerekir.
- Fazla doku alınması ve asimetri: alınan doku geri konamaz; bu yüzden ölçülü bir plan daha güvenlidir.
- İlişki sırasında ağrı: aşırı daraltma ya da hassas izler buna yol açabilir; daraltmanın ölçülü yapılmasının nedeni budur.
- His değişiklikleri: mümkündür, genellikle sınırlıdır ama önceden kestirilemez.
- Geçici idrar yapma güçlüğü: özellikle vajinal veya perine onarımından sonra görülebilir.
Karar vermeden önce sorulacaklar
- Ameliyatı kim yapacak, eğitimi jinekolojik mi plastik cerrahi mi?
- Görüşmeyi ve ameliyatı aynı hekim mi yapıyor?
- Tam olarak ne çıkarılacak, ne korunacak?
- Hangi tekniği öneriyorsunuz ve neden benim için uygun?
- Cinsel yaşama ve spora ne zaman dönebilirim?
- İyileşme gecikirse ya da bir yara açılırsa ne yapılacak?
- İkinci bir hekim görüşü almam kararımı değiştirir mi?
Kararı ikinci bir hekim görüşü aldıktan sonra vermek bu alanda özellikle makul bir yaklaşımdır ve hiçbir ciddi merkez sizi acele ettirmez.
Döndükten sonra takip
Döndükten sonraki haftalarda ulaşabileceğiniz bir hekim ayarlayın; burada yakın takip çoğu estetik ameliyattan daha önemlidir. İsterseniz fotoğraflar uzaktan değerlendirme için iletişim kişinizle gizlilik içinde paylaşılabilir, ancak çoğu zaman yakınınızdaki bir jinekoloğun muayenesi daha yararlıdır. Yoğun kanama, artan ağrı, ateş, kötü kokulu akıntı, idrar yapmada güçlük ya da açılan bir yara olursa beklemeden bir hekime başvurun. Ameliyat notunuzu, doku incelendiyse patoloji raporunu, taburcu özetinizi ve ilaç listenizi yanınızda götürün; döndüğünüzde göreceğiniz hekim bu belgelerle neyin yapıldığını kolayca anlayabilir.