Rinoplasti, yani burun estetiği, burnun kemik ve kıkırdak iskeletini yeniden şekillendiren bir ameliyattır. Amaç estetik olabilir, nefes almayı zorlaştıran bir sorun varsa işlevsel olabilir ya da her ikisi birden olabilir. Sonuncusu oldukça sık görülür, çünkü septum eğriliği ile burun sırtındaki kemer çoğu zaman aynı kişide bir arada bulunur ve birini düzeltip diğerini görmezden gelmek nadiren kimseyi memnun eder. Daha güzel görünen ama daha kötü nefes alan bir burun iyi bir sonuç sayılmaz; bu yüzden burnun içi, aynada gördüğünüz profil kadar önemlidir.
Burun estetiği, beklenti ile gerçeğin en çok ayrıştığı ameliyattır. Morluklar birkaç günde solar, ama burun bir iki yıl boyunca incelmeye ve şekillenmeye devam eder. İstanbul'a burun estetiği için geliyorsanız kısa bir konaklama ve evinize döndükten sonra uzun, sabırlı bir takip süreci planlamanız gerekir.
Burun estetiği kimlere uygundur?
Yüz gelişimi tamamlanmış, genel sağlığı iyi ve kendisini neyin rahatsız ettiğini açıkça tarif edebilen yetişkinler için uygundur. Burun sırtında kemer, geniş ya da düşük bir uç, eğri bir hat, yüze göre uzun duran bir burun veya bir taraftan tıkanan bir nefes yolu tipik nedenlerdir. Net ve somut hedefler iyi bir işarettir. Bir başkasına benzeme isteği ya da yeni bir burnun burunla ilgisi olmayan bir sorunu çözeceği beklentisi ise iyi bir başlangıç noktası değildir.
Bazı durumlarda beklemek ya da farklı bir yol seçmek daha doğrudur:
- Yalnızca nefes sorunu varsa. Şikâyetiniz sadece tıkanıklıksa, burnun dış şekline dokunmadan yapılan bir septoplasti ya da konka girişimi yeterli olabilir.
- Daha önce burun ameliyatı olduysanız. İkincil (revizyon) rinoplasti daha karmaşık bir ameliyattır ve çoğu zaman kulak ya da kaburgadan kıkırdak grefti gerektirir. Bu ameliyatı düzenli yapan bir cerrah ve genellikle daha uzun bir ameliyat süresi ister.
- Yakın zamanda ameliyat olduysanız. Burun bir yıl dolmadan oturmadığı için revizyon cerrahisi bir yıl geçmeden düşünülmemelidir.
- Deriniz çok kalın ya da çok inceyse. Kalın deri ucun ne kadar ince görünebileceğini sınırlar; çok ince deri ise en küçük düzensizliği bile belli eder. Her iki durumda da gerçekçi hedef değişir.
- Görünümle ilgili kaygılar hayatınızı ciddi biçimde etkiliyorsa. Burnunuzdaki küçük ayrıntılar size uzun süreli ve yoğun bir sıkıntı veriyorsa, bunu ameliyattan önce açıkça konuşmak yararlı olur.
Ameliyat nasıl yapılır?
Burun estetiği genel anestezi altında yapılır ve genellikle iki ila üç saat sürer. Hiçbir mesleki kuruluş referans bir ameliyat süresi yayımlamaz. Doksan dakikalık rinoplasti ilanları klinik bir ölçüt değil, ticari bir mesajdır: süre burnun yapısına, daha önce ameliyat edilip edilmediğine ve septuma yönelik plana bağlıdır.
İki temel yaklaşım vardır. Açık teknikte iki burun deliği arasındaki ince deri köprüsüne, yani kolumellaya küçük bir kesi yapılır; cerrah deriyi kaldırarak iskeleti doğrudan görür. İyileştikten sonra bu iz genellikle belirgin değildir. Kapalı teknikte bütün kesiler burun deliklerinin içindedir; daha sınırlı değişiklikler için uygundur. Her iki yaklaşımda da cerrah burun sırtındaki kemeri alabilir, burun kemiklerini daraltabilir, ucu dikiş ve greftlerle şekillendirip destekleyebilir ve septumu düzeltebilir. Bazı cerrahlar burun sırtını çıkarmadan alçaltan koruyucu (preservation) teknikleri tercih eder; bu tekniklerin sizin burnunuza uyup uymadığı modaya göre değil, muayenede konuşulması gereken bir konudur.
Greft için kullanılan kıkırdak çoğunlukla septumdan alınır. Daha önce kullanılmışsa ya da yeterli değilse kulak veya kaburga kıkırdağı gerekebilir; bu da ikinci bir küçük ameliyat bölgesi demektir. Kullanılan greftlerin ve alındıkları bölgenin ameliyat notunuza yazılmasını isteyin.
İstanbul'daki altı yedi gününüz
- 1. gün: varış, otele transfer ve cerrahla görüşme. Bu görüşmede burnunuzun içi de muayene edilir, fotoğraflar çekilir ve plan konuşulur. Ardından kan tahlilleri ve anestezi değerlendirmesi yapılır.
- 2. gün: ameliyat. Aşağıda anılan derlemede ameliyat edilenlerin neredeyse tamamı aynı gün evine dönmüştür; cerrahınız bir gece klinikte kalmanızı tercih edebilir ve teklifinizde bunun yazması gerekir.
- 3–5. günler: otelde baş yüksekte dinlenme, soğuk uygulama ve kısa yürüyüşler. Göz çevresindeki şişlik ve morluk genellikle ikinci ya da üçüncü gün en yüksek düzeyine çıkar. Burun içinde tampon ya da yumuşak silikon atel varsa ilk kontrolde çıkarılır.
- 6–7. günler: dış atel ve dikişler ilk hafta içinde alınır; son kontrolde cerrah uçuşa uygun olduğunuzu onaylar ve havalimanına transferiniz yapılır.
Yazılı teklifinizde neler olmalı?
Esthappy görüşmeyi, cerrah ve klinik ücretlerini, otelinizi, havalimanı ve klinik transferlerinizi ve tercümanınızı organize eder. Teklif, neyin dahil olduğunu tek tek listeler. Planlanan ameliyatın estetik mi, işlevsel mi yoksa her ikisi mi olduğunu, anestezi türünü, varsa klinikte geçirilecek geceyi, tahlilleri, eve götüreceğiniz ilaçları, atel ve pansuman malzemelerini, konaklama süresince yapılacak kontrolleri ve dönüşten sonra takibin nasıl işleyeceğini teklifte görmelisiniz. İleride bir rötuş gerekirse ne olacağını da yazılı olarak sorun: kim karar verir, ne zaman yapılır ve neyi kapsar?
Ay ay iyileşme süreci
Takvim uzundur ve bunu önceden bilmek gereksiz kaygıların önüne geçer.
- 1. hafta: atel ilk hafta içinde alınır ve morlukların büyük bölümü bir haftada geçer. Burun şiş, uç sert ve uyuşuk hissedilir. İlk günlerde çoğunlukla ağızdan nefes alırsınız.
- 2. hafta: çoğu kişi masa başı işine ve sosyal hayata döner. Kalan hafif şişliği çevrenizdekiler genellikle fark etmez.
- 2–3. haftalar: hafif egzersize dönülür.
- 6. hafta: ödemin yaklaşık yarısı çözülmüştür. Ağır efor ve temas sporları en az bu zamana kadar, çoğu zaman daha uzun süre bekler. Cerrahınız izin vermedikçe ilk haftalarda gözlüğü burun kemerine oturtmamaya çalışın.
- 3–12. aylar: burundaki şişlik, özellikle uçta ve kalın deride, bir yıla kadar sürebilir; burun on ikinci ay dolayına kadar hafif asimetrik görünebilir.
- Bir ila iki yıl: nihai biçim ancak bu dönemde oturur. Sonucu daha erken, üstelik farklı ışıkta çekilmiş fotoğraflara bakarak değerlendirmek, gereksiz endişenin en sık nedenlerinden biridir.
Riskler, revizyon ve önlemler
Yüz on yedi makaleyi inceleyen bir derleme %5,3 revizyon oranı bildirmiştir. Aynı derlemede deri sorunları %18,3, uyuşukluk %16,7, kliniğe tekrar başvuru %6,5 ve memnuniyetsizlik %5,0 olarak verilmiştir. Bunların dışında kanama, enfeksiyon, süren nefes darlığı, koku alma duyusunda değişiklik, septum delinmesi ve burun hattında düzensizlikler görülebilir.
Bu riskleri azaltan adımlar bellidir: eksiksiz bir sağlık öyküsü, ameliyattan yeterince önce ve sonra sigarayı bırakmak, kanamayı artıran ilaç ve takviyeleri talimata göre kesmek, şekil kadar nefesi de hesaba katan bir plan ve deriniz ile iskeletinizin neye izin verdiğini dürüstçe gösteren bir ön değerlendirme. Ameliyattan sonra başı yüksekte tutmak, burnu sümkürmemek ve burun içi temizliğini önerildiği gibi yapmak da iyileşmeye katkı sağlar.
Solunumu mutlaka konuşun. Estetik plan yapılırken septum, konkalar ve burun kapakçığı değerlendirilmezse, sonuçtan görünüm olarak memnun olup nefes almaktan şikâyetçi olabilirsiniz. Görüşmede burnunuzun içinin muayene edilip edilmediğini not edin.
Rezervasyondan önce sorulacak sorular
- Benimkine benzer burunları, ilk ameliyat ya da revizyon olarak, ne sıklıkta ameliyat ediyorsunuz?
- Burnumun içini muayene edecek ve gerekirse septum, konka ya da burun kapakçığına müdahale edecek misiniz?
- Açık mı kapalı mı teknik, ve neden benim burnum için bu?
- Greft gerekecek mi, gerekirse nereden alınacak?
- Bir rötuş gerekirse ne yapılacak ve biçimin oturduğu birinci yılda beni kim görecek?
- Okuyabileceğim bir dilde yazılı ameliyat notu alacak mıyım?
Evinize döndükten sonra
İstanbul'dan ameliyat notunuz, kıkırdak alındıysa kullanılan greftler ve alındıkları bölge, taburcu özetiniz ve ilaç listenizle ayrılırsınız. Bu belgeleri saklayın; olası bir revizyonda bu bilgi belirleyici olur. Takip uzaktan, önceden belirlenen aralıklarla gönderdiğiniz fotoğraflarla sürer. Cerrahın gerçekten karşılaştırma yapabilmesi için fotoğrafları mümkünse hep aynı ışıkta ve aynı açılardan çekin.
Artan ağrı, ateş, yayılan kızarıklık, hafif baskıyla durmayan bir kanama ya da bir darbeden sonra burunda ani bir kayma fark ederseniz vakit kaybetmeden bulunduğunuz yerde bir hekime başvurun. Sabahları ya da tuzlu bir yemekten sonra artıp azalan şişlik ise normal iyileşmenin bir parçasıdır ve acil bakım gerektirmez.